Από τον ΙΕ΄ αιώνα
Τρεισήμισι αιώνες προσευχής και μνήμης στα βουνά της Δυτικής Φθιώτιδας — η ιστορία ενός μοναστηριού που δεν ξεχάστηκε ποτέ.
Ο τόπος
Το μοναστήρι της Παναγίας της Ρούστιανης, αφιερωμένο στη Γέννηση της Θεοτόκου, ιδρύθηκε επί τουρκοκρατίας, πιθανώς γύρω στον ΙΕ΄ αιώνα, από μοναχούς που βρήκαν καταφύγιο στα βουνά της παραποτάμιας Ρουστιανίτικης γης, απέναντι από τον οικισμό Κανάλια.
Ήταν κυρίαρχο, ανδρικό, κοινοβιακό μοναστήρι με δύο μετόχια. Για τρεισήμισι αιώνες υπήρξε πνευματικός φάρος για τους σκλαβωμένους Έλληνες της περιοχής, ώσπου ο νόμος του 1833 σήμανε τη διάλυσή του. Το 1838 οι τελευταίοι μοναχοί το εγκατέλειψαν.
Σήμερα, ο Θρησκευτικός Σύλλογος «Η Παναγία της Ρούστιανης» κρατά ζωντανή τη μνήμη του και τον ετήσιο εορτασμό της 8ης Σεπτεμβρίου.
Έξι αιώνες
Τα σταθμά όπως προκύπτουν από τα αρχεία, τις μαρτυρίες και τα έγγραφα των Γ.Α.Κ.
Εμφανίζονται οι Οθωμανοί Τούρκοι του Βαγιαζίτ και αρχίζει η μακρά περίοδος της Τουρκοκρατίας για τη Φθιώτιδα.
Η πτώση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας αναγκάζει μοναχούς να ζητήσουν καταφύγιο στα απάτητα βουνά. Κυνηγημένοι μοναχοί εγκαθίστανται στη Ρουστιανίτικη γη, σε λόφο αντίπερα στα Κανάλια.
Με την έναρξη του αγώνα το μοναστήρι υφίσταται ολοκληρωτική καταστροφή. Μοναχοί και υπηρετικό προσωπικό στρατολογούνται· αρχίζει η παρακμή.
Οι μοναχοί Δαυίδ και Ιωαννίκιος συνάπτουν δάνειο 450 τουρκικών γροσίων για την ανέγερση του Ιερού Ναού και των κατεστραμμένων κτισμάτων.
Νέο δάνειο 650 τουρκικών γροσίων, με την ελπίδα εξόφλησης από τις προσφορές των πιστών και την κτηματική περιουσία.
Τουρκική στρατιωτική δύναμη διερχόμενη από τον Ρουστιανίτη καταστρέφει όσα είχαν προλάβει να οικοδομήσουν οι μοναχοί.
Το Μοναστήρι της Ρούστιανης και το αδελφό Μοναστήρι του Προφήτη Ηλία παύουν να λειτουργούν.
Ο Επίσκοπος Φθιώτιδας ζητά τις σφραγίδες των μονών και καλεί τους μοναχούς Γερμανό και Δαυίδ να εγκαταβιώσουν στη μονή Αγάθωνος.
Οι τελευταίοι μοναχοί —Δαυίδ, Γερμανός και Ιωαννίκιος— εγκαταλείπουν το ερειπωμένο πια μοναστήρι.
Οι Καναλιώτες, μεγαλώνοντας το χοροστάσι, βρίσκουν κοντά στην εκκλησία μεγάλο υπόγειο με απανθρακωμένα εργαλεία.
Ιδρύεται το μοναστήρι της Παναγίας της Ρούστιανης, αφιερωμένο στη Γέννηση της Θεοτόκου. Ο ακριβής χρόνος και οι κτήτορες παραμένουν άγνωστοι.
Στις πηγές του Ρουστιανίτη δημιουργούνται τα Πουγκάκια και το Πίτζιν, οι πρώτοι αμιγώς ελληνικοί οικισμοί της περιοχής.
Το μοναστήρι γνωρίζει μεγάλη ακμή. Λειτουργεί ως κέντρο προστασίας, τροφοδοσίας και περίθαλψης — καταφύγιο του Ελληνισμού.
Ο Θρησκευτικός Σύλλογος «Η Παναγία της Ρούστιανης» συνεχίζει τον ετήσιο πανηγυρικό εορτασμό της 8ης Σεπτεμβρίου στον ιστορικό τόπο.
Επικαιρότητα
Εκδηλώσεις, ανακοινώσεις και στιγμές από τη ζωή γύρω από τη Μονή.
Στις 13 Ιουνίου 2026 η Εικόνα της Παναγίας της Ρούστιανης μεταφέρθηκε απο τον Ι.Ν Αγίου Αθανασίου Καναλίων στον Ι.Ν Αγίου Νικολάου στη Σπερχειάδα για λαϊκό…
Αξιότιμε κύριε Δήμαρχε,Αξιότιμοι κύριοι Αντιδήμαρχοι, Αξιότιμε κύριοι Δημοτικοί Σύμβουλοι,Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,εκ μέρους του Θρησκευτικού Συλλόγου “Η…
Καθημερινά
Ποιον τιμᾶ σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας καὶ τί ὁρίζει τὸ νηστειοδρόμιο.
Ἑορτή τῆς Ἁγίας Σκέπης τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου. Τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Τερεντίου καί Εὐνίκης καί τοῦ Ὁσίου Πατρός ἡμῶν Στεφάνου τοῦ Σαββαΐτου. Τῶν ἐν Ἁγίοις Πατέρων ἡμῶν Ἀρσενίου καί Ἀθανασίου, τοῦ ἐξ Ἀνδρούσης Μεσσηνίας, Πατριαρχῶν Κωνσταντινουπόλεως. Ἀγγελῆ,…
Ἡ Ἑορτὴ τῆς Ἁγίας Σκέπης τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ἀνάγεται εἰς θαυμαστὸν γεγονὸς τοῦ 10ου αἰῶνος, ὅτε ἡ Παναγία ἐπεφάνη ἐν τῷ ναῷ τῶν Βλαχερνῶν Κωνσταντινουπόλεως. Κατὰ τὴν διάρκειαν ἀγρυπνίας, ὁ ὅσιος Ἀνδρέας ὁ διὰ Χριστὸν Σαλὸς καὶ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Ἐπιφάνιος ἠξιώθησαν νὰ θεάσωνται τὴν Θεοτόκον ὑπὲρ τοῦ λαοῦ…
Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α'
Τῆς ἐρήμου πολίτης Τῆς Σκέπης σου Παρθένε, ἀνυμνοῦμεν τάς χαρίτας, ἣν ὡς φωτοφόρον νεφέλην, ἐφαπλοῖς ὑπὲρ ἔννοιαν, καὶ σκέπεις τὸν λαόν σου νοερῶς, ἐκ πάσης τῶν ἐχθρῶν ἐπιβουλῆς. Σὲ γὰρ σκέπην καὶ προστάτιν καὶ βοηθόν, κεκτήμεθα βοῶντές σοι· Δόξα τοῖς μεγαλείοις σου Ἁγνή, δόξα τῇ θείᾳ Σκέπῃ σου, δόξα τῇ πρὸς ἡμᾶς σου, προμηθείᾳ Ἄχραντε
Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. δ'
Θεοτόκε Ἀειπάρθενε Θεοτόκε Ἀειπάρθενε, τὴν ἁγίαν σοῦ Σκέπην, δι' ἧς περισκέπεις, τοὺς εἰς σὲ ἐλπίζοντας, κραταιὰν τῷ Ἔθνει σου καταφυγὴν ἐδωρήσω‧ ὅτι ὡς πάλαι καὶ νῦν θαυμαστῶς ἡμᾶς ἔσωσας, ὡς νοητὴ νεφέλη, τὸν σὸν λαὸν περιβαλοῦσα. Διὸ δυσωποῦμεν σε, εἰρήνην τῇ πολιτείᾳ σου δώρησαι, καὶ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὸ μέγα ἔλεος
Παρθένε Θεοτόκε, χαῖρε κεχαριτωμένη Μαρία, ὁ Κύριος μετὰ Σοῦ· εὐλογημένη Σὺ ἐν γυναιξί, καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας Σου, ὅτι Σωτῆρα ἔτεκες τῶν ψυχῶν ἡμῶν.
Κατάλυση οἴνου καὶ ἐλαίου
Ἐπιτρέπεται λάδι καὶ κρασί. Ὄχι ψάρι, κρέας ἢ γαλακτοκομικά.
Ἅγιον Πάσχα 2026: 12 Ἀπριλίου
Το αρχείο
Φωτογραφίες από τα πανηγύρια της Παναγίας στον ιστορικό τόπο του Μοναστηριού.
Στον χάρτη
Η γεωγραφία της Ρουστιανίτικης γης, όπως προκύπτει από τα κείμενα της ιστορίας του Μοναστηριού.
Φόρτωση χάρτη…
Λατρεία
Ἡ γέννησίς σου Θεοτόκε, χαρὰν ἐμήνυσε πάσῃ τῇ οἰκουμένῃ· ἐκ σοῦ γὰρ ἀνέτειλεν ὁ Ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ λύσας τὴν κατάραν, ἔδωκε τὴν εὐλογίαν, καὶ καταργήσας τὸν θάνατον, ἐδωρήσατο ἡμῖν ζωὴν τὴν αἰώνιον. Ἦχος δ΄ — Γενέσιον τῆς Θεοτόκου
Ηχητικό ντοκουμέντο
